วิธีการเลือกซื้อ เครื่องสังฆภัณฑ์ ฉบับ ธาราญา !!

 

การถวายสังฆทาน เครื่องสังฆทาน เป็นการถวายสิ่งของรวมทั้งสังฆภัณฑ์แก่พระภิกษุโดยไม่จำเพาะเจาะจงว่าเป็นรูปใด แม้ว่าในการถวายนั้นจะมีพระสงฆ์มารับประเคนเพียงรูปเดียว แต่หากจุดประสงค์ในการถวายทานมีจุดมุ่งหมายเพื่อถวายแด่พระภิกษุสงฆ์โดยรวมแล้วล่ะก็ถือว่าเป็นสังฆทานทั้งสิ้น

ความเป็นมาในการถวายสังฆทาน

การถวายสังฆทานมีที่มาตั้งแต่สมัยพุทธกาล โดยเริ่มจากพระนางมหาปชาบดีซึ่งมีศักดิ์เป็นพระน้านางและพระมารดาเลี้ยงของพระพุทธเจ้าได้นำผ้าใหม่ที่พระนางได้ทรงกรอด้ายและทอขึ้นมาเองเพื่อตั้งใจนำมาถวายพระพุทธเจ้า แต่พระพุทธองค์ทรงให้พระนางนำผ้านั้นถวายแด่หมู่สงฆ์เพื่อให้ได้อานิสงส์ที่มากกว่าถวายผ้าแด่พระพุทธองค์เพียงผู้เดียว พระนางทรงทำตามที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสบอกไว้ ดังนั้นจึงเป็นที่ของการถวายสังฆทานของชาวพุทธเนื่องจากมีความเชื่อกันว่าได้บุญมากและได้อานิสงส์ที่มากกว่าการถวายทานแด่พระสงฆ์ที่จำเพาะเจาะจงเพียงรูปเดียว

อานิสงส์ในการถวายสังฆทาน

ชาวพุทธมีความเชื่อกันว่าการถวายสังฆทานได้บุญและได้อานิสงส์มาก ดังที่พระพุทธเจ้าได้ทรงตรัสว่าผลของสังฆทานจะส่งให้แก่ผู้ถวายไปทุกภพทุกชาติ ทำให้ไม่ต้องพบเจอกับความขัดสนยากจน ซึ่งผลของสังฆทานจะส่งไปไกลมากจนแม้พระพุทธองค์ก็ยังทรงมองไม่เห็นที่สุดของผลนั้น แม้กระทั่งเข้าสู่พระนิพพานแล้วผลของสังฆทานนั้นก็ยังไม่หมดสิ้น

เครื่องสังฆภัณฑ์ ประกอบด้วยอะไรบ้าง

สังฆภัณฑ์โดยความหมายตามคำศัพท์ หมายถึง สิ่งของเครื่องใช้ที่จำเป็นของพระสงฆ์ และยังรวมถึงเครื่องใช้ที่ใช้ในพิธีการทางศาสนาอีกด้วย เมื่อจะทำบุญถวายสังฆทาน ในงานบุญหรืองานมงคลต่างๆ สามารถเตรียมเครื่องสังฆภัณฑ์หรือซื้อเครื่องสังฆภัณฑ์จากร้านจำหน่ายโดยเฉพาะ ซึ่งทางร้านจะจัดเตรียมของที่จำเป็นบรรจุเอาไว้เป็นชุดเพื่อความสะดวกในการถวายพระสงฆ์

หากจะซื้อหาสังฆภัณฑ์หรือจัดเตรียมชุดสังฆภัณฑ์ด้วยตนเอง ควรเลือกสิ่งของที่มีคุณภาพและมีความจำเป็นต่อพระสงฆ์จริงๆ เพราะการเลือกของที่มีคุณภาพของสังฆทาน นอกจากจะให้ประโยชน์แก่พระสงฆ์อย่างแท้จริงแล้ว ในความเชื่อทางพุทธศาสนายังถือว่าการถวายทานด้วยของที่ดีมีคุณภาพถือเป็นอานิสงส์อันยิ่งใหญ่อีกด้วย

สิ่งของที่สามารถนำมาจัดเป็นชุดสังฆภัณฑ์ ประกอบไปด้วย

1. ผ้าไตรจีวร เป็นผ้าที่พระสงฆ์ใช้นุ่งห่มซึ่งประกอบไปด้วยผ้าสามผืนคือจีวร ,สบง และ อังสะ ซึ่งผ้าไตรจีวรประเภทนี้เป็นผ้าไตรจีวรที่พระภิกษุใช้นุ่งห่มในชีวิตประจำวัน แต่หากเป็นผ้าไตรชุดใหญ่จะเป็นผ้าไตรที่ใช้ในการบวชพระ ซึ่งผ้าไตรชนิดดีๆ ที่สามารถนำมาจัดชุดสังฆภัณฑ์ได้นั้นควรเลือกผ้าที่มีความแข็งแรงทนทาน มีการตัดเย็บที่ดี สามารถใช้งานได้ทนทาน อีกทั้งยังสามารถระบายอากาศได้ดี เนื่องจากเมืองไทยเป็นเมืองที่มีอากาศค่อนข้างร้อน ซึ่งหากเลือกผ้าที่มีคุณภาพต่ำก็จะทำให้อายุการใช้งานไม่คงทน พระภิกษุไม่สามารถนำไปใช้งานได้เต็มที่ตามจุดประสงค์ของผู้ถวาย ซึ่งผ้าไตรจีวรดีๆ นั้นมักตัดเย็บมาจากผ้ามัสลิน รองลงมาคือผ้าซันฟอไรซ์ ส่วนผ้าโทเรนั้นมีราคาถูกและมีอายุการใช้งานที่ไม่ทนทานนัก มีความเชื่อว่าการถวายผ้าไตรแด่พระสงฆ์ อานิสงส์ถวายผ้าไตร จะส่งผลให้นุ่งห่มอะไรก็งาม ไม่ขาดแคลนเครื่องนุ่งห่มดีๆ ผิวพรรณงดงาม หากอุทิศให้แก่ผู้ล่วงลับก็จะทำให้ท่านเหล่านั้นได้รับเครื่องทรงทิพย์

2. ใบมีดโกน ควรเลือกที่มีคุณภาพดี เพราะพระภิกษุต้องใช้โกนผมทุกวันโกน การเลือกมีดโกนที่มีคุณภาพดีจะทำให้ใช้งานได้นาน ถ้าจะให้ดีควรเลือกมีดโกนแบบใบมีด 2 ด้าน เพราะสะดวกในการใช้งาน มีความเชื่อกันว่าการถวายมีดโกนแด่พระสงฆ์จะทำให้ผู้ถวายเป็นผู้ที่มีสมาธิดี ทำการสิ่งใดก็มีความละเอียดรอบคอบ

3. รองเท้า เพื่อให้พระภิกษุได้ใส่เดินไปทำกิจต่างๆ ควรเลือกแบบที่มีความทนทาน ไม่ลื่น และสีของรองเท้าต้องเลือกสีที่ออกไปทางสีน้ำตาลและไม่มีลวดลายจึงจะถูกต้องตามพระวินัย ซึ่งอานิสงส์ของการถวายรองเท้าจะทำให้เป็นผู้ที่มีบริวารมาก

4. ยาสามัญประจำบ้าน เป็นยาที่ใช้รับประทานเพื่อบรรเทาอาการเจ็บป่วยเบื้องต้นอย่างง่ายๆ เช่น ยาแก้ปวดลดไข้, ยาแก้ปวดท้อง, ยาใส่แผล, พลาสเตอร์ปิดแผล เป็นต้น ในความเชื่อของชาวพุทธผู้ที่ถวายยารักษาโรคจะได้รับอานิสงส์คือจะเป็นผู้ที่มีร่างกายแข็งแรง ไม่เจ็บป่วยง่าย

5. ผ้าขนหนูเนื้อดี ที่สามารถซับน้ำและระบายความชื้นได้ดีทำให้เนื้อผ้าไม่อับชื้น ตากแล้วแห้งเร็ว อีกทั้งเนื้อผ้าที่ดีจะทำให้ใช้งานได้ทนนาน ผ้าขนหนูสามารถเลือกใช้สีสุภาพโดยไม่จำเป็นต้องใช้สีเหลืองก็ได้

6. อุปกรณ์เครื่องเขียนและหนังสือสวดมนต์ เป็นสิ่งที่สำคัญสำหรับพระภิกษุเพื่อใช้ในการจดบันทึกต่างๆ รวมถึงใช้เพื่อเล่าเรียนศึกษาพระธรรมวินัย การถวายหนังสือสวดมนต์จะมีอานิสงส์คือทำให้เป็นผู้มีสติปัญญาดี

7. น้ำยาทำความสะอาด เช่น น้ำยาล้างจานและน้ำยาทำความสะอาดพื้น อาจเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ออร์แกนิกที่สามารถทำความสะอาดได้อย่างอ่อนโยนและไม่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งอานิสงส์ของการถวายน้ำยาทำความสะอาดคือทำให้เป็นผู้ที่มีผิวพรรณงดงาม หากเป็นโรคใดๆ เกี่ยวกับผิวพรรณก็จะมีอาการทุเลาลง

8. ร่มพระ เพื่อช่วยให้พระภิกษุเดินทางทำกิจต่างๆ ได้โดยสะดวกราบรื่น ช่วยป้องกันแดดและฝน ซึ่งอานิสงส์ของการถวายร่มก็คือจะทำให้เป็นผู้ที่มีความสุขร่มเย็น อยู่ที่ใดก็มีแต่ความสุขสบาย ไม่เดือดร้อน

การเลือกซื้อชุดสังฆภัณฑ์

หากไม่มีเวลาหรือไม่สะดวกที่จะจัดเตรียมเครื่องสังฆภัณฑ์ด้วยตนเอง สามารถเลือกซื้อได้จากร้านสังฆภัณฑ์โดยเลือกจากร้านที่จำหน่ายของดีมีคุณภาพ และต้องเป็นชุดสังฆภัณฑ์ จัดชุดสังฆทาน ที่มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้

1. มีเครื่องหมาย อย.และมีฉลากรายละเอียดติดอยู่ที่สังฆภัณฑ์ที่ประกอบไปด้วยรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ที่อยู่ในชุดสังฆภัณฑ์, วันผลิต, วันหมดอายุ และราคาอย่างชัดเจน

2. สังฆภัณฑ์บรรจุอยู่ในหีบห่อที่แข็งแรง มิดชิด ไม่ฉีกขาด เพื่อให้แน่ใจว่าของที่บรรจุอยู่ภายในนั้นได้รับการปกป้องอย่างดีเพื่อรักษาคุณภาพของสังฆภัณฑ์

3. พิจารณาดูว่าผลิตภัณฑ์ที่ประกอบเป็นเครื่องสังฆภัณฑ์นั้นเป็นของที่มีคุณภาพ มีประโยชน์ ที่พระภิกษุสามารถใช้งานได้จริง

4. สังฆภัณฑ์ที่ดีจะต้องแยกสารเคมีและของใช้ออกจากกัน เพื่อไม่ให้เกิดการไหลซึมเปื้อนหรือปนเปื้อนสารเคมีเพื่อให้พระภิกษุได้ใช้ของที่บรรจุอยู่ให้เป็นประโยชน์อย่างเต็มที่

การถวายสังฆภัณฑ์แด่พระภิกษุสงฆ์สามารถทำได้ในหลายโอกาส ไม่ว่าจะเป็นงานบุญ,วันสำคัญทางพุทธศาสนา,วันมงคลอย่างงานแต่งงานหรือขึ้นบ้านใหม่,วันเกิด และถวายในโอกาสใดก็ได้ที่อยากทำบุญ โดยสังฆภัณฑ์ที่จะถวายพระนั้น หากเป็นสังฆภัณฑ์ที่มีอาหารบรรจุอยู่ด้วยควรถวายก่อนเที่ยงเพื่อไม่ให้เป็นการผิดวินัยสงฆ์ ส่วนสังฆภัณฑ์ที่เป็นของใช้สามารถถวายในเวลาเช้าหรือเวลาหลังเที่ยงก็ได้ และการถวายสังฆภัณฑ์นั้นสามารถถวายโดยระบุพระภิกษุสงฆ์ที่ต้องการถวายหรือจะถวายเป็นส่วนกลางโดยไม่กำหนดพระภิกษุผู้รับก็ได้ การเลือกสังฆภัณฑ์ที่มีคุณภาพดี และถูกต้องตามพระวินัยเป็นสิ่งที่ให้ประโยชน์ทั้งผู้ถวายและผู้รับ ผู้ถวายจะได้รับความสบายใจและความอิ่มใจ ในขณะที่ผู้รับก็ได้ใช้ประโยชน์จากสังฆภัณฑ์ที่ได้รับนั้นได้อย่างเต็มที่